| Site içi arama |
|---|
| Duyurular | |
|---|---|
|
|
| En çok okunanlar |
|---|
| Son Eklenenler |
|---|
 |
|
|
 |
| Konsolosluk hizmetleri konusunda TürkHaber internet gazetesine verilen mülakat |
|
|
|
Konsolosluk hizmetleri konusunda TürkHaber internet gazetesine verilen mülakat
Büyükelçiliğin görevleri nelerdir? Büyükelçiliğimiz; Ukrayna’da ülkemizi temsil etmek; ülkemiz ile Ukrayna arasında her alanda ilişkileri geliştirmek; siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda etkinlikler düzenlemek ya da düzenlenmesi planlanan etkinlikleri olanaklar ölçüsünde desteklemek; vatandaşlarımıza ulusal hukukumuz ve uluslararası hukuk temelinde hizmet vermek; amaçlarına yönelik olarak görev yapmaktadır. Yetki ve sorumluluklarımızın çerçevesi, uluslararası hukuk, ulusal hukukumuz ve devletimizin yönergeleri uyarınca belirlenmekte; bu temelde, imkanlar ölçüsünde düzenli, adil ve etkin hizmet verilmesi gözetilmektedir. Bu konuda şu unsurun göz önünde bulundurulması gerekir. Ülkeler uluslararası hukuk uyarınca egemen yetkilerini kullanarak çıkardıkları yasaları yine kendi ulusal idari ve adli makamları eliyle kullanırlar. Diğer ülkeler ya da diplomatik temsilcilikler, evsahibi ülkenin egemenlik alanındaki bu yetkisine müdahale edemezler. Diplomatik misyonlar, özel hukuk ilişkisi kapsamındaki uyuşmazlıklarda taraf olamazlar. Bu çerçevede, Ukrayna’daki vatandaşlarımızın da, Ukrayna siyasi sistemine ve hukuk düzenine saygı içinde, ortak çıkarlarını güçlü biçimde savunmak ve siyasi karar mekanizmalarını etkileme yeteneklerini geliştirmek amacıyla, çağdaş demokrasi anlayışına bağlı olarak, sivil toplum kuruluşları olarak örgütlenmeleri özendirilmektedir. Genel bir bilgi eksikliğini gidermek adına sormak isteriz, Konsolosluk hizmetleri neyi içerir, ve neyi içermez? Yurtdışında konsolosluk hizmeti veren Dışişleri mensuplarımız hakikaten sanıldığı gibi her işi halletmesi gereken bir 'Süpermen' midirler? Konsolosluk hizmetleri, diplomatik misyonların en temel işlevleri arasındadır. Bununla birlikte, misyonların, siyasi, ekonomik, ticari, savunma ve güvenlik işbirliği, enerji sorunları, sosyal, kültürel ve idari alanlarda ikili ve çok taraflı düzeylerde bir çok görevi bulunmaktadır. Doğallıkla bu işlevler kamuoyuna tümüyle yansımamaktadır. Vatandaşlarımıza sunulan hizmetler bağlamında, Konsolosun görev yönergesi, ulusal hukukumuz ve uluslararası hukuk ile uluslararası uygulamalar tarafından belirlenir. Bunun dışında, kimsenin tercihine veya özel koşullarına bağlı beklentisi, görev yönergesinin belirlenmesinde ölçü değildir. Ayrıca, evsahibi ülkenin uluslararası hukuka uygun egemenlik yetkisi uyarınca idari ve adli makamlarınca kullanılan yetkilerine müdahale edilmesi mümkün değildir. Konsolosluk hizmetlerinin önemli bölümü misyon binasında verilmektedir. Konsolosluk, vatandaşlarımızın taleplerini yasalar ölçüsünde yerine getirmekle yükümlüdür. Aynı şekilde, yasalarımıza uygun olmayan talepleri de yerine getirmemekle yükümlüdür. Bu yöndeki taleplerde ısrarlı olunmaması gerekmektedir. Konsolosluğun yasalara uygun olmayan işlemler yapması mümkün değildir. Doğallıkla bu hizmetlerin değerlendirilmesinde imkanlar da (bina koşulları, personel durumu, vb.) göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çerçevede, Ukrayna’da her yıl binlerce vatandaşımıza, Ukrayna vatandaşına veya Ukrayna’da ikamet eden üçüncü ülke vatandaşına hizmet sunulmakta ve talepleri uyarınca işlemleri tamamlanmaktadır. 2008 yılında Büyükelçiliğimiz Konsolosluk Şubesi’ne yaklaşık 12.000 başvuru yapılmıştır. Bu günde ortalama 60 dolayında kişinin işleminin yapıldığı anlamına gelmektedir. Bu başvurular arasında, başta gelen pasaport ve noterlik işlemlerinin yanısıra, yaklaşık 2.000 vatandaşımızın askerlik erteleme başvurusu ve 1.000’e yakın vatandaşımızın evlenme bildirimi işlemi bulunmaktadır. Ayrıca, istatistiklere yansımayan çok sayıda başvuru ele alınmakta ve yüzlerce bilgi talebine yanıt verilmektedir. Havalimanındaki gümrük/pasaport polisinin uluslararası hukuka göre, herhangi bir somut gerekçe göstermeden, yabancı bir ülke vatandaşını ülkesine sokmama hakkı var mıdır? Sınır yetkilileri, geçerli vize sahibi olsa bile, yabancıların ülkeye girişlerine izin verme konusunda tam yetkilidirler. Bu yetki uluslararası toplumun her egemen ülkesi için aynı şekilde geçerlidir. Bu çerçevede, her yıl aralarında Ukrayna vatandaşlarının da bulunduğu çok sayıda yabancının, ülkemiz sınır kapılarında sınır makamlarının takdir yetkisi çerçevesinde, Türkiye’ye girişine izin verilmemektedir. Bu kişiler ülkelerine geri gönderilmektedir. Ukrayna sınır yetkililerinin de benzer yetkisi vardır. Uluslararası hukuka göre ülkelerin egemen yetkisinde olan bu konuda gerekçe gösterilmesi de zorunlu değildir. Ülkeler arasında ilişkilerin yürütülmesinde, ikili anlaşmalar da, uluslararası sözleşmelerin yanı sıra, hukuk temelini oluşturan unsurlar arasındadır. Ülkemiz ile Ukrayna arasında bir çok alanda çok sayıda ikili anlaşma bulunmaktadır. Doğallıkla, bu anlaşma hükümlerine aykırı uygulama ortaya çıktığı takdirde diplomatik kanallardan gerekli girişimler yapılmaktadır. Ülkemiz ile Ukrayna arasında, vatandaşlarımızın vize almalarını kolaylaştırmaya ve ülkeye girişte karşılaştıkları güçlükleri gidermeye yönelik bir anlaşmanın müzakeresi sürmektedir. Anlaşma yürürlüğe girdiğinde kamuoyuna duyurulacaktır. Türk vatandaşlarının böyle bir uygulama karşısında yapabileceği nedir? Uluslararası hukuktan ve ikili anlaşmalardan doğan hakkımız nelerdir? Ülkeye alınmayan bir Türk vatandaşı hakkını Türkiye’deki Ukrayna diplomatik temsilciliklerinden mi aramalıdır? Yoksa Ukrayna’daki Türk makamlarının bu konuya müdahil olma imkan ve hakkı var mıdır? Böyle bir durumda, Ukrayna’daki diplomatik temsilciliklerimizin yapabilecekleri nelerdir? Ukrayna’da kişisel avukatı bulunan bir Türk vatandaşı böyle bir durumda avukatına başvurabilir mi? Uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri egemenliğin dokunulmazlığıdır. Bir devlet, ülkesine girecek veya giremeyecek kişiler hakkında karar verebilir. Uluslararası hukuka ya da ikili anlaşmalara göre uygulamada bir yanlışlık olduğu ya da insani açıdan bir mağduriyete yol açıldığı konusunda delil bulunduğu takdirde, diplomatik temsilcilikler bilgi isteme hakkına sahiptir. Ancak, nihai karar yetkisi evsahibi ülke makamlarına aittir. Kişi bu konudaki hak arama sürecini öncelikle vizeyi aldığı temsilciliğe başvurarak başlatmak durumundadır. Bu konuda haksız uygulama ile karşılaştığını düşünen vatandaşlarımız da Ukrayna’da avukat aracılığıyla dava açarak bu konuda bilgi talebinde bulunma ve/veya kararın değiştirilmesini isteme haklarını kullanabilirler. Sonuçta Ukrayna yasaları uygulanmaktadır. Bu konuda yetki Ukrayna makamlarına aittir. Aynı ilke Türkiye dahil bütün ülkeler için geçerlidir. Ukrayna iç hukuk yolları tamamlandığında, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Konseyi (AK), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gibi uluslararası kuruluşların denetim mekanizmalarına ve/veya uluslararası yargıya (örneğin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi -AİHM-) başvurulabilir. Ancak, bu başvurunun da kişi tarafından yapılması gerekmektedir. Uluslararası sözleşmelere göre, bu süreç, kişi ile o kişinin haklarını ihlal ettiği iddia edilen ülke arasındaki bir ilişkidir. Diplomatik temsilcilik bu konuda yalnız bilgi sağlama işlevi yerine getirebilir. Diplomatik temsilciliklerin, vatandaşlarının, bulunulan ülkede yargıya intikal etmiş sorunlarına müdahale etmeleri mümkün değildir. Vatandaşlar ve tüzel kişiler adına dava başlatılması, hukuki değerlendirme/görüş/tavsiye bildirilmesi, davaların takip edilmesi, dava hakkında bilgi istenmesi veya temyize gidilmesi, vatandaşların yerel makamlarca verilmiş hapis cezasından muaf tutulmalarının sağlanması, vatandaşların hapis cezasından sonra sınırdışı edilmelerinin önlenmesi veya haklarında yerel mahkemelerde süren adli/idari/cezai davalara herhangi bir şekilde müdahale edilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, söz konusu uygulamalardan şikayetçi olan bazı vatandaşlarımızın haksız veya keyfi bir uygulamayla karşı karşıya bulundukları, sınır görevlilerinin yetkilerini aştıkları ve haksızlığın giderilebilmesi için alınabilecek tedbirler bulunduğu sonucuna varmak kaydıyla, misyonlarımız tarafından, Ukrayna’nın egemenlik haklarına saygı çerçevesinde, Ukrayna makamları nezdinde girişim yapılması yoluna gidilmesi seçeneği değerlendirilebilmektedir. 90 günden daha uzun süreli vize alan Türk vatandaşlarının, ülkeye girişlerinden itibaren Ukrayna’da oturma ya da çalışma izni olmadan kalabilecekleri süre 90 gün ile sınırlandırılıyor. Bu durumda oturma ya da çalışma izni bulunmayan ancak 1 yıllık vize sahibi olan bir Türk vatandaşı Ukrayna’ya yılda 4 kere girmek durumunda mı kalıyor? Türk vatandaşlarının bir yıl içinde 180 günden fazla Ukrayna’da kalamayacakları konusunda yaşanan kargaşanın temelinde yatan nedir? Bu keyfi bir uygulama mıdır yoksa uygulamanın yasal bir dayanağı bulunmakta mıdır? Ukrayna 2008 yılında Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üye olmuştur. DTÖ üyelerine bir takım yükümlülükler getirmektedir. Buna göre, DTÖ üyesi ülkelerde yabancıların oturma veya çalışma izni olmadan kalış süreleri belirlenmiştir. Bu tüm DTÖ üyesi ülkeler için geçerli bir uygulamadır. Ukrayna bu çerçevede sözkonusu uygulamayı başlatmıştır. Türkiye de DTÖ üyesidir. Oturma veya çalışma izni bulunmadan ülkede kalan yabancıların kalış süreleri konusunda, Türkiye de, Ukrayna gibi, son dönemde, DTÖ yükümlülüklerinden kaynaklanan değişikliklere gitmiştir. Bu uygulamaya göre, Ukrayna vatandaşları, Türkiye'de 180 gün içinde en fazla 90 gün kalabilmektedirler. Aynı şekilde, Türk vatandaşları da, Ukrayna da, 180 gün içinde en fazla 90 gün kalabilmektedirler. Bu uygulama konusunda vatandaşlarımıza zamanında bilgi verilmesi amacıyla Büyükelçiliğimiz internet sitesinde yayınlanmış olan ve Ukrayna’daki Türk internet sayfalarında da yer verilmiş olan duyurunun metni aşağıdadır: “Ukrayna'da oturum ve/veya çalışma izni almadan kalınabilecek azami süre konusunda duyuru: Ukrayna Dışişleri Bakanlığı’ndan alınan bir Nota’da, Ukrayna’da oturum ve/veya çalışma izni almadan bulunan yabancılar konusunda yeni bir düzenlemeye gidildiği bildirilmektedir. Bu düzenlemenin Türk vatandaşlarını kapsayan bölümü şu şekildedir; Ukrayna makamları, ülkeye giriş yapan yabancıların Ukrayna’daki kalış sürelerini kontrol amacıyla bir veritabanı oluşturmuştur. Bu çerçevede, Ukrayna'ya giriş yapan vatandaşlarımızın, Ukrayna makamlarından oturma ve/veya çalışma izni almadan ülkede kalabilecekleri süre 90 gün ile sınırlandırılmıştır. Vatandaşlarımızın Ukrayna temsilciliklerinden aldıkları vize süresi 90 günden daha uzun olsa dahi 90 günlük süreyi aşan kişilere müeyyide uygulanacağı anlaşılmaktadır. Uluslararası hukuk ve iç hukukumuz çerçevesinde Ukrayna’nın egemenlik yetkisi dahilinde olan ve müdahil olunması mümkün olmayan bu konuda vatandaşlarımızın mağdur olmamaları için bu süreye uyma konusuna özen göstermeleri önemle rica olunur.” Anlaşılacağı gibi, Ukrayna’nın DTÖ yükümlülüğü uyarınca başlattığı, ülkemizin de aynı şekilde sürdürdüğü bu uygulama konusunda Büyükelçiliğimiz tarafından yapılacak bir işlem ya da girişim bulunmamaktadır. Bu konu zamanında vatandaşlarımıza duyurulmuştur. Çalışma iznine sahip olan yabancı ülke vatandaşlarının, Ukrayna’ya girmelerinden itibaren üç gün içinde Ovir olarak tanımlanan kuruma giderek oturdukları adrese (ev, yurt, vb.) kayıt olma zorunluluğundan bahsediliyor. Bazı inşaat firmalarının çalışma iznine sahip olan personeli hakkında, söz konusu 3 günlük süreye uymadıkları için cezai işlem yapıldıklarını biliyoruz. Bu konudaki ayrıntılar nelerdir? Büyükelçiliğimiz’in bu konuya ilişkin olarak bilgisi var mı? Ukrayna’daki oturma/çalışma izni alma konusunda yetkili kurum Ovir’dir. Bu konuda o kurumdan bilgi alınması gerekmektedir. Ukrayna’da oturma/çalışma izni alma konusu, Ukrayna’da evlenme, Ukrayna’da üniversiteye gitme, Ukrayna’da mülk satın alma veya Ukrayna’da firma kurma konuları gibi, vatandaşlarımız ile Ukrayna kurumları arasındaki özel hukuk ilişkilerine dayanmaktadır. Bu konularda Ukrayna makamlarından ve/veya danışmanlık hizmeti sunan firmalardan bilgi alınması uygun olacaktır. Aynı uygulama ülkemizdeki Ukrayna vatandaşları için de geçerlidir. Ülkemizde bulunan Ukrayna vatandaşları dahil tüm yabancılar bu tür işlemlerini ilgili Türk makamları ile doğrudan yürütmektedirler. Ukrayna'daki Türk diplomatik temsilciliklerinin, Türk vatandaşlarının aramasına açık 24 saat kullanılan bir telefon numarası mevcut mu? Ukrayna’daki ve dünyanın başka yerlerindeki genel uygulama uyarınca, buradaki misyonlarımız da çalışma saatleri içinde hizmet sunmakta, bunun dışında belirli sürelerle nöbetçi bulundurmaktadır. Mevcut imkanlar ile hukuk kuralları çerçevesinde ve personelimizin özverili çalışması sonucunda en iyi şekilde hizmet sağlanmasına çalışılmaktadır. Ukrayna kolluk kuvvetleri ile yaşanan bir problemde, Türk vatandaşlarına Büyükelçiliğimiz’in avukat ya da tercüman tahsis etme uygulaması var mı? Var ise şartları nelerdir? Diplomatik misyonlar;- Vatandaşların, bulunulan ülke vatandaşları veya üçüncü ülke vatandaşları hakkındaki şikayetlerinin araştırılması (bu tür şikayetler bulunulan ülkedeki idari/adli makamlara yapılmalıdır), bulunulan ülkede adalete yansımış sorunlarına müdahale edilmesi, - Vatandaşlar ve tüzel kişiler adına dava başlatılması, hukuki değerlendirme/görüş/tavsiye bildirilmesi, davaların takip edilmesi, dava hakkında bilgi istenmesi veya temyize gidilmesi, - Vatandaşların yerel makamlarca verilmiş hapis cezasından muaf tutulmalarının sağlanması, vatandaşların hapis cezasından sonra sınırdışı edilmelerinin önlenmesi veya haklarında yerel mahkemelerde süren adli/idari/cezai davalara herhangi bir şekilde müdahale edilmesi, - Vatandaşlara koruma veya ülke dışına çıkışta refakat sağlanması (güvenliğinden endişe duyan vatandaşlarımızın bulundukları ülke idari/adli makamlarına başvurmaları gerekmektedir), gibi konularda yetkili değildirler. Bu işlevler evsahibi ülke idari ve adli makamlarının yetki alanındadır. Büyükelçiliğimiz’in avukat veya tercüman tahsis etme imkanı yoktur.Mahkemeye çıkan ve yerel dili bilmeyen bir Türk vatandaşı, konuşulanları anlamadığını beyan ederek, Büyükelçiliğimiz ve diğer diplomatik temsilciliklerimizden yardım isteme imkanına sahip mi? Öyle ise destek talep edebilme şartları nelerdir? Avrupa İnsan Hakları Hukuku gereği, adil yargılanma ilkesi çerçevesinde, bu tür yükümlülükler Ukrayna makamlarına aittir. Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde, bir yabancının yargılanması sırasında, gerekiyorsa, tercüman sağlamak evsahibi ülkenin yükümlülüğüdür. Aynı şekilde, ülkemizdeki yabancılar için de benzer imkanlar sağlanması yükümlülüğü Türk makamlarına aittir. Dava konusu olmuş bir olaya Büyükelçiliğimiz’in müdahale imkanı hangi düzeydedir? İç hukuk yolları denenip sonuç alınamadığı halde mi başvuruda bulunulabilir? Büyükelçiliklerin bulunulan ülke egemenlik haklarından olan yargı hakkına müdahil olması mümkün değildir. Diplomatik misyonlar, hukuka uygun başvurusu kabul edilmeyen vatandaşın başvurusu hakkında bilgi isteme yetkisine sahiptirler. Ancak bunun için, öncelikle yerel makamlar nezdinde hukuka uygun başvuru yapılmış olması gerekir. Başvuru işleme alınmaz ve/veya yanıtlanmaz ise, başvuru belgelerine dayanarak, bilgi istemek üzere, müdahil olunabilir. Bunun dışında, iç hukuk yollarının tüketilmesi üzerine, bireylerin AİHM’ya başvuru hakları bulunmaktadır. Bu başvuru da, haklarının ihlal edildiğini iddia eden birey(ler) tarafından AİHM’ye doğrudan yapılmalıdır.
|