Örneğin hakkında böyle bir velayet kararı verilmiş bir çocuğun velayet kararı “tanıma ve tenfiz” ettirilmez ise, pasaport temdit ettirmesi, yeni pasaport alması vb. işlemlerde hem annesinin hem de babasının Konsolosluk Şubesi’ne gelerek onay vermeleri gerekmeye devam edecektir.

Bu konuda ülkemizin ve Ukrayna’nın taraf oldukları Avrupa Sözleşmesi, “tanıma ve tenfiz” işleminin Türkiye’ye gitmeden yapılmasına olanak tanımaktadır. Buna ilişkin ayrıntılı bilgi izleyen maddelerde sunulmaktadır. Bu işlemler hakkında, ayrıca, Ukrayna Adalet Bakanlığı’ndan bilgi alınabilir.

 1.         Velayete ilişkin kararların “tanıma ve tenfiz (Türkiye’de hukuki geçerlilik kazanması) işlemlerinin” Türkiye’ye gitmeksizin, masrafsız olarak ve belirli bir süre içinde tamamlanması mümkündür.

 2.         Türk Pasaport Kanunu’nun 17/c maddesi uyarınca çocuklara düzenlenecek pasaportlarda anne ve babanın onayının alınması gerekmektedir. Yabancı ülkede çocuk hakkında verilmiş velayeti de içeren kararın ülkemizde tanıma ve tenfiz edilmemesi halinde, mevzuatımız açısından velayet hakkı anne ve baba tarafından birlikte kullanılmaya devam edildiğinden, her ikisinin de onayı aranmaya devam edilmektedir.

 3.         1980 tarihli “Çocukların Velayetine ilişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velayetinin İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi” ülkemiz bakımından 1 Haziran 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sözkonusu Sözleşme, taraf devletlerde (Ukrayna, Sözleşme’ye taraftır) yaşayan vatandaşlarımız bakımından, velayete ilişkin kararların ülkemizde tanıma ve tenfizi usulünde büyük kolaylık sağlamaktadır.

Anılan Sözleşme kapsamında yapılacak velayet kararlarının tanınması ve tenfizi usulünde, Sözleşme’ye taraf Devletlerde yaşayan vatandaşlarımız velayet kararının ülkemizde tanınmasını ve tenfizini teminen yaşadıkları ülkenin Sözleşme’nin uygulanmasında “merkezi makam” olarak bildirdiği makama (Ukrayna’da Adalet Bakanlığı) yapacakları başvuru sonucunda ülkemize gelmeksizin ve hiçbir masraf yapılmaksızın kararın tanınması ve tenfizini sağlayabileceklerdir (Sözleşme mad.4/1).

 4.         Bu çerçevede, Ukrayna’da verilen velayet kararlarında, merkezi makam olan Ukrayna Adalet Bakanlığı, ilgililer tarafından yapılan başvuruyu ülkemizin merkezi makam olarak bildirdiği Adalet Bakanlığımıza iletmektedir. Adalet Bakanlığımız ise konuyu Cumhuriyet Savcılığına intikal ettirerek Savcılık tarafından tanıma ve tenfiz için başvuruda bulunan adına tanıma ve tenfiz davası açılmasını sağlamaktadır.

6.         Bu kapsamda, Ukrayna Adalet Bakanlığı’na yapılacak tanıma ve tenfiz başvurusuna eklenmesi gereken belgeler şunlardır (mad.13):

(a) Ukrayna Adalet Bakanlığı'na, istemde bulunan adına hareket etmeye veya bu amaçla başka bir temsilci tayin etmeye yetki veren bir belge;

(b) Kararın, aslına uygunluğu onaylı bir örneği;

(c) Davalı veya yasal temsilcisinin gıyabında verilmiş bir karar söz konusu ise, dava dilekçesi veya benzeri belgenin davalıya usulen tebliğ edilmiş olduğunu saptayan belge;

(d) Gerektiği takdirde, kararın verildiği ülke kanununa göre infaz edilebilir olduğunu saptayan belge;

(e) Mümkün olduğu takdirde, çocuğun kendisinden istemde bulunulan ülkede nerede bulunduğunu veya bulunabileceğini belirten bilgiler;

(f) Çocuğun velâyetinin ne suretle iade edilebileceğine ilişkin öneriler.

Yukarıda sözü edilen belgelere gerektiğinde çevirileri de eklenecektir. Bu çerçevede genel kural, tanıma ve tenfiz kararı konusunda başvurulacak ülkemiz merkezi makamı Adalet Bakanlığına gönderilecek evrakların Türkçe çevirilerinin eklenmesini gerektirmektedir. Türkçe çeviri yapılamadığı takdirde İngilizce veya Fransızca çevirilerinin eklenmesi de yeterli olacaktır.